Домбыра мен Гарвард: Shoqan School болашақ ғалымдарды қалай тәрбиелейді

Бұл мектепте балалар бірінші сыныптан бастап домбыра тартуды үйреніп, академиялық білімді зерттеумен, шығармашылықпен және ұлттық дәстүрлермен ұштастырады

Shoqan School мектебінің 5-сынып оқушысы Иман РАҚЫШ ғылыми жобаларға қатысып, зияткерлік олимпиадаларда бағын сынап, музыкамен айналысады. Жақында ол «Ортеке – қазақтың ұлттық бренді» атты жұмысын ұсынып, «Зерде» республикалық ғылыми жобалар байқауында екінші орын алды. Сонымен қатар «Өзіңнен баста!» командалық экологиялық жобасына қатысып, «Ақ бота» және «Кенгуру» зияткерлік олимпиадаларында жүлделі орындарға ие болды. Оның Science сабағындағы тәжірибелік жұмыстары телеарналарымыздың бірінен көрсетілген.

Иманның өмірінде музыканың орны ерекше. Оған музыка үшін сабақ пен ғылыми жобалардың арасынан арнайы уақыт іздеудің қажеті жоқ. Өйткені Shoqan School мектебінде бірінші сыныптан бастап барлық бала домбыра тартуды үйренеді. Мұнда музыкалық білім баланың жан-жақты дамуының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Оқушыларды өз елінің мәдениетімен таныстырып, шығармашылық қабілеттерін ашуға көмектеседі және ұжыммен жұмыс істеуге үйретеді.

Кеңес РАҚЫШЕВ пен Әсел ТАСМАҒАМБЕТОВАНЫҢ бастамасымен 2020 жылы Алматыда ашылған Shoqan School халықаралық заманауи бағдарламаларды ұлттық құндылықтармен ұштастырады. Академиялық пәндермен қатар, мектеп бағдарламасында домбыра сабақтары, ғылыми жобалар, шығармашылық және спорттық бағыттар қарастырылған. Ал атақты өнер иелерімен, өз ісінің шеберлерімен кездесулер де білім беру үдерісінің бір бөлігі саналады. Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің шеберлік сабағында оқушылар ұлттық аспаптармен танысып, олардың ерекшеліктері мен күйлердің тарихы туралы білді. Сондай-ақ кәсіби оркестрдің қалай жұмыс істейтінін көрді.

Сабақты оркестрдің бас дирижері Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН өткізді. Балалар музыканттардың орындауын тыңдап, аспаптардың үнін салыстырып, орындау тәсілдері туралы біліп, сабақтың интерактивті бөлімінде өз білімдерін тексере алды. Күйді музыканттармен бірге орындау ерекше сәттердің бірі болды.

Екінші залда әртүрлі жастағы оқушыларға арналған концерт өтті. Бағдарламаға Құрманғазы, Тәттімбет пен Дәулеткерей сияқты белгілі қазақ композиторлары мен күйші-композиторлардың шығармалары, сондай-ақ Нұрғиса ТІЛЕНДИЕВТІҢ туындылары енді. Кеште «Көңіл ашар», «Ата толғауы», «Саржайлау», «Балбырауын», «Адай» және «Сарыарқа» күйлері орындалды.

– Біз үшін баланың тек қана академиялық білімі ғана емес, өз елінің мәдениетін түсініп, оның тарихы мен дәстүрлерімен байланысын сезінгені маңызды. Домбыра арқылы балалар ұлттық мұрамен танысып, шыдамдылыққа, зейін қоюға және ортақ іске құрметпен қарауға үйренеді. Біз әр баланың әртүрлі бағытта қабілетін ашып, өзін тек бір пәнмен шектемеуіне мүмкіндік бергіміз келеді, – деді мектептің негізін қалаушы Әсел ТАСМАҒАМБЕТОВА.

Shoqan School ұжымы музыкалық білімнің барлық балаға пайдалы екеніне сенімді. Өйткені музыкалық шығарманы меңгеру үшін бала әрекеттердің ретін есте сақтап, ырғақты ұстап, екі қолының қимылын үйлестіріп, өз қателерін байқай білуі керек. Ал ансамбльде ойнау тағы бір міндет жүктейді: өзгелерді тыңдап, өз әрекеттерін ұжыммен үйлестіруді үйрену қажет. Бұл дағдылар басқа салаларда да пайдалы. Зейін қою, әрекеттердің ретін сақтау, шыдамдылық таныту және күрделі тапсырмамен жұмыс істей білу оқушыға математика сабағында да, ғылыми жоба дайындау кезінде де қажет.

Мұндай білім беру моделінің нәтижелері де бар. 2025 жылы мектеп Council of International Schools (CIS) ұйымының мүшелігіне қабылданды, ал сол жылдың соңында IAAR халықаралық аккредитациясынан өтті. 2024 жылы «Дарын» республикалық ғылыми-практикалық орталығының шешімімен «Үздік жекеменшік мектеп» атағына ие болды. Бұдан бөлек, Shoqan School өзін ТМД аумағында LEED халықаралық экологиялық сертификатын алған алғашқы әрі жалғыз білім беру нысаны деп атайды.

Shoqan School мектебінің барлық түлегі жоғары оқу орындарына түсті. Түлектеріне оқуға шақырту жіберген университеттердің қатарында Harvard University, University of California, Berkeley, University of Chicago, University College London, University of Toronto, New York University және Purdue University бар.

Енді бірнеше жылдан кейін Иман Рақыш пен басқа да жас домбырашылар ғылымды, инженерияны немесе медицинаны таңдауы мүмкін. Алайда музыканы сезіну, командамен жұмыс істеу және төл мәдениетін бағалай білу олардың алған білімінің ажырамас бөлігі болып қала бермек.

Фото: Ілияс Қалымбаев.

АЛЫП-ҚОСАРЫҢЫЗ БОЛСА, ТАЛҚЫЛАЙТЫН TELEGRAM КАНАЛЫМЫЗ БАР!