Қандастар мен мигранттарды Астана мен Алматыға кіргізбейді

Қазақстанға жай ғана жаңа тұрғындар емес, мамандар мен ақшасы бар адамдар қажет деседі

Алматы мен Астана мигранттар мен қандастар үшін жабылады. Қазақстанда ықтиярхат алу және репатриант мәртебесін беру ережелері өзгерді, деп хабарлайды Информбюро 31.

Бірлескен бұйрықты Еңбек министрлігі, ІІМ және Цифрлық даму министрлігі қабылдады.

Негізгі өзгеріс қазақ тілінен емтиханға қатысты. Бұрын емтиханнан өту үшін дұрыс жауаптардың 30 пайызын жинау жеткілікті болса, енді әр блок бойынша шекті көрсеткіш 70 пайызға дейін көтерілді.

2015 жылдан 2022 жылға дейін Қазақстан халқы тұрақты түрде азайып келген: елден кеткендер саны келгендерден көп болды. Сосын жағдай күрт өзгерді. 2023 жылы алғаш рет көші-қон сальдосы оң көрсеткішке шықты: елге кеткендерден келгендер саны 9 мың адамға асып түсті. 2024 жылы бұл көрсеткіш тіпті 16 мың адамға жетті. Өткен жылы да осындай меже сақталды. Келушілер мен кетушілер негізінен ТМД елдерінен.

– Біріншіден, 2022 жылдан бергі Ресейдегі жағдай себеп. Екіншіден, көрші елдерден этникалық қандастардың көптеп келе бастады, – дейді демография саласының PhD докторы, әлеуметтанушы Шынар ТӨЛЕШОВА.

Енді ықтиярхат пен қандас мәртебесін алу қиындай түседі. Мемлекеттік тілді білуге қойылатын талаптар күшейтіліп, ең төменгі өту балы көтерілді және дипломдарды тексеру тәртібі күшейді. Қаржылық талап та сақталды – өтініш қаралған кезеңде банк шотында кемінде 1320 АЕК болуы қажет. Тағы бір талап – бес жыл бойы жыл сайын төлем қабілеттілігін растау керек.

Қазақстан өзіне жай ғана жаңа тұрғындар емес, мамандар мен экономикаға үлес қоса алатын адамдар қажет екенін аңғартып отыр.

– Біз үшін ең маңыздысы – кімдердің келіп жатқаны, қандай мақсатпен келетіні және олардан не пайда тиетіні. Бізге келетін адамдардың ең алдымен, төлем қабілеті болуы керек. Олар бізге бір нәрсе әкелуі тиіс, өзімен бірге алып кетпеуі керек, – дейді саясаттану магистрі Жандос СӘРСЕНБЕКОВ.

Сонымен қатар, ең ірі қалалар – Алматы мен Астана – жаңа мигранттар мен қандастар үшін тарс жабылады. Қоныстану үшін басқа өңірлер мен қалалар ұсынылады. Сарапшылар мұны мегаполистердің экономикасы мен инфрақұрылымы қазірдің өзінде әрең шыдап тұрғанымен түсіндіреді.

– Бұл заңды шара. Менің ойымша, егер мұндай шешімдер бұған дейін қабылданбаған болса, қабылдайтын кез енді келді. Біздің өңірлердің көбі жақсы дамыған, басқа қалалардың даму индексі Астана қалаласынан қатты қалыс емес, – дейді саясаттанушы Талғат ҚАЛИЕВ.

Өңірлер қазір кадр тапшылығын қатты сезініп отыр. Әсіресе дәрігерлерге, IT-мамандарға, инженерлер мен техникалық мамандық иелеріне сұраныс жоғары.

Фото: видеодан кадр.

АЛЫП-ҚОСАРЫҢЫЗ БОЛСА, ТАЛҚЫЛАЙТЫН TELEGRAM КАНАЛЫМЫЗ БАР!